{"product_id":"1997-france-inter-la-bas-si-j-y-suis-interview-de-j-l-einaudi-autour-des-evenements-du-17-octobre","title":"1997 - France Inter Là-bas si j’y suis - Interview de J.-L. Einaudi autour des événements du 17 octobre","description":"\u003cp dir=\"ltr\"\u003e\u003cspan\u003eFrance Inter – \u003c\/span\u003e\u003cspan\u003eLà-bas si j’y suis. \u003c\/span\u003e\u003cspan style=\"font-size: 0.875rem;\"\u003eDate : 17 octobre 1997. \u003c\/span\u003e\u003cspan style=\"font-size: 0.875rem;\"\u003eJournaliste \/ Présentateur : Daniel Mermet\u003c\/span\u003e\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eContenu : Témoignages de témoins et de victimes du 17 octobre 1961 \/ Interview de J.-L. Einaudi autour des événements du 17 octobre\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e \u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e\u003ciframe width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/V89BWrLmycE?si=gH785EXro9eDH7sf\" title=\"YouTube video player\"\u003e\u003c\/iframe\u003e\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e \u003c\/p\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"79\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"79\"\u003eLes faits historiques, les mécanismes de la répression policière, le rôle des autorités politiques de l'époque et les récits poignants des survivants et témoins directs.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"79\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"79\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"398\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"398\"\u003e1. Contexte Historique et Déclenchement de la Manifestation\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"457\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"457\"\u003eEn octobre 1961, la guerre d'Algérie touche à sa fin, mais la tension en métropole est à son comble. La Fédération de France du FLN (Front de Libération Nationale) est alors une organisation puissante, encadrant environ 400 000 Algériens en France, dont 120 000 en région parisienne.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"457\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"457\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"740\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"740\"\u003eLe couvre-feu discriminatoire\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"769\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"769\"\u003eLe 5 octobre 1961, sur décision du gouvernement (Maurice Papon, préfet de police, et Roger Frey, ministre de l'Intérieur), un couvre-feu est instauré. Bien que formulé comme un \"conseil pressant\", il interdit de fait aux \"Français musulmans d'Algérie\" de circuler de 20h30 à 5h30 du matin. Cette mesure, qui viole les principes constitutionnels, paralyse la vie sociale et économique de la communauté algérienne.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"769\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"769\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"1181\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1181\"\u003eL'appel à la manifestation\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1207\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1207\"\u003eEn réponse à ce couvre-feu et à la répression croissante (arrestations, passages à tabac), le comité fédéral du FLN décide d'organiser des manifestations pacifiques pendant trois jours. L'objectif est de protester contre le couvre-feu et de réaffirmer le soutien au GPRA (Gouvernement provisoire de la République algérienne). Le 17 octobre, entre 20 000 et 25 000 Algériens convergent vers les points névralgiques de Paris et de sa banlieue (Pont de Neuilly, Pont Saint-Michel, Grands Boulevards).\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1207\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1207\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"1704\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1704\"\u003e2. La Mécanique de la Répression : Un Système de Violence d'État\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1768\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1768\"\u003eLe document met en lumière une répression systémique orchestrée par la préfecture de police, sous la direction de Maurice Papon.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1768\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1768\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"1896\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1896\"\u003eLa torture institutionnalisée à Paris\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1933\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1933\"\u003eDès 1960, sur décision de Michel Debré, la torture est pratiquée à Paris. La \"Force de police auxiliaire\", composée de supplétifs algériens (Harkis) encadrés par des officiers français, est créée spécifiquement pour obtenir des renseignements par la violence.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"1933\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"1933\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2192\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2192\"\u003eLieux de détention et de torture :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2226\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eDes hôtels réquisitionnés (notamment dans les 13e et 18e arrondissements, ainsi qu'à Aubervilliers) et les caves de certains commissariats servent de centres d'interrogatoire.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2192\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2226\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2402\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2402\"\u003eMéthodes :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2412\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003ePendaisons dans les bois, étranglements, noyades et assassinats sommaires. Des corps sont régulièrement retrouvés dans la Seine ou les fossés de banlieue avant même le 17 octobre.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"2592\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2592\"\u003eLe déchaînement de violence du 17 octobre\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2633\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2633\"\u003eLa soirée du 17 octobre marque un paroxysme. Les forces de l'ordre (police, CRS, gendarmerie) utilisent une violence extrême contre des manifestants désarmés.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2633\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2633\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2791\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2791\"\u003eMassacres sur les ponts :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2816\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eSur les ponts de Saint-Michel, de Neuilly et d'Argenteuil, des manifestants sont frappés à coups de crosse jusqu'à l'inconscience avant d'être jetés dans la Seine, souvent les mains et les pieds liés.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"2791\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"2816\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3017\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3017\"\u003eRafles massives :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3034\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003ePlus de 11 000 personnes sont appréhendées et conduites vers des centres de rétention comme le Palais des Sports ou le stade Pierre-de-Coubertin, où les violences se poursuivent.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3017\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3034\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3213\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3213\"\u003eClimat de haine :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3230\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eLes témoignages décrivent des policiers \"ivres de sang\", mais aussi une certaine participation civile (comme des machinistes de bus aidant à frapper les manifestants).\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3213\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3230\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003ctable class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3398\"\u003e\n\u003ctbody\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cth class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3398\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3398\"\u003eDonnées clés de l'événement\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/th\u003e\n\u003cth class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3425\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3425\"\u003eChiffres et détails\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/th\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3444\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3444\"\u003ePréfet de police\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3460\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3460\"\u003eMaurice Papon\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3473\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3473\"\u003eMinistre de l'Intérieur\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3496\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3496\"\u003eRoger Frey\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3506\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3506\"\u003eBilan officiel (1961)\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3527\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3527\"\u003e2 morts\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3534\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3534\"\u003eBilan estimé par les historiens\/chercheurs\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3576\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3576\"\u003ePlus de 200 morts (certains avancent 237)\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3617\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3617\"\u003eNombre d'arrestations\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3638\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3638\"\u003eEnviron 11 000\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003ctr class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3652\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3652\"\u003eProfil des victimes\u003c\/b\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003ctd class=\"ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3671\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3671\"\u003eTravailleurs algériens, femmes, et parfois enfants\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003c\/td\u003e\n\u003c\/tr\u003e\n\u003c\/tbody\u003e\n\u003c\/table\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"3721\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3721\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"3721\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3721\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"3721\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3721\"\u003e3. Témoignages Directs et Récits de Survivants\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3767\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3767\"\u003eLes extraits sonores fournissent des détails précis sur la brutalité des faits.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3767\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3767\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3846\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3846\"\u003eLe survivant du pont d'Argenteuil :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3881\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eUne femme raconte comment elle et son compatriote ont été arrêtés à Nanterre. Elle a vu les policiers assommer son compagnon à coups de crosse avant de le jeter à l'eau. Elle-même a été jetée dans la Seine après avoir reçu un coup de crosse derrière l'oreille. Elle a survécu en se cachant sous des herbes sur la rive, tandis que les policiers lui lançaient des pierres à la lueur de leurs phares.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"3846\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"3881\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"4279\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4279\"\u003eLe témoin du pont Saint-Michel :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4311\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eUn homme, âgé de 17 ans à l'époque, décrit un manifestant \"en boule\" sur le rebord extérieur du pont, massacré à coups de crosse par cinq ou six gardes mobiles. Les policiers ont frappé ses mains jusqu'à ce qu'il lâche prise et tombe \"comme une pierre\" dans le fleuve.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"4279\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4311\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"4580\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4580\"\u003eL'infirmière de l'hôpital de Nanterre :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4619\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eElle témoigne avoir vu les Algériens partir \"gays et joyeux\" manifester, puis revenir \"terrorisés et effrayés\" après le massacre.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"4580\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4619\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"4749\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4749\"\u003eMohamed Houchir (militant FLN) :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4781\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eIl décrit le blocage du pont de Neuilly par les Harkis et la police. Il témoigne du sort des manifestants jetés à l'eau et de la désinformation médiatique immédiate qui ne reconnaissait que deux morts.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"4983\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4983\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"4983\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"4983\"\u003e4. Responsabilités Politiques et Omerta Étatique\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5031\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5031\"\u003eL'émission souligne la chaîne de commandement et le silence qui a suivi le massacre.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5031\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5031\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"5115\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5115\"\u003eLes responsables de l'époque\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5143\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5143\"\u003eMaurice Papon :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5158\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eResponsable immédiat de la police parisienne et de la force auxiliaire.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5230\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5230\"\u003eRoger Frey :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5242\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eMinistre de l'Intérieur, qui a nié toute preuve de massacre devant le Parlement.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5323\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5323\"\u003eMichel Debré :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5337\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003ePremier ministre, accusé d'avoir laissé faire les exactions.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5398\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\"\u003e•\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5398\"\u003eCharles de Gaulle :\u003c\/b\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5417\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003ePrésident de la République, dont le commentaire rapporté sur le massacre est : \"Inacceptable mais secondaire\". Il a maintenu Papon dans ses fonctions après les faits.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5398\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5417\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"3\" role=\"heading\" data-start-index=\"5584\" class=\"paragraph heading3 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5584\"\u003eL'amnésie et le déni\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"5604\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5604\"\u003eLe massacre a été suivi d'une longue période de silence officiel, qualifiée d'\"amnésie qui gangrène le pays\". Les archives sont restées fermées pendant des décennies, et les lois d'amnistie liées aux accords d'Évian ont empêché les poursuites judiciaires. Ce n'est qu'avec le travail d'historiens comme Jean-Luc Einaudi et la sortie de livres comme\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003ci class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5953\"\u003eLa Bataille de Paris\u003c\/i\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"5973\"\u003e\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003eque la vérité a commencé à émerger publiquement.\u003c\/span\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"6022\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6022\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"6022\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6022\"\u003e5. Citations Significatives\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6049\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6049\"\u003eLe document conserve la trace de déclarations fortes illustrant l'horreur et la quête de mémoire :\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6049\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6049\"\u003e\u003c\/span\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6147\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6147\"\u003e\"Les policiers s’acharnèrent ensuite sur moi jusqu’à ce que je tombe par terre. Je savais alors que j’allais mourir noyé. On me prit par les pieds et les mains et l’on me lança.\" —\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6328\"\u003eUn survivant.\u003c\/b\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6147\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6328\"\u003e\u003c\/b\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6341\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6341\"\u003e\"Il y aurait au moins 200 hommes et femmes qui auraient été massacrés ce soir-là par la police française. Les noyés par balle (NPB).\" —\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6477\"\u003eDaniel Mermel.\u003c\/b\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6341\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6477\"\u003e\u003c\/b\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6491\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6491\"\u003e\"Inacceptable mais secondaire.\" —\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6525\"\u003eAttribué au Général de Gaulle au lendemain du 17 octobre.\u003c\/b\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6491\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6525\"\u003e\u003c\/b\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6582\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6582\"\u003e\"On n’a pas le droit d’oublier. Non pas pour inciter à la haine, mais pour faire connaître qu’un drame, qu’un crime contre l’humanité a été commis dans la capitale d’un pays qui est parmi les plus démocrates.\" —\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6794\"\u003eMohamed Houchir.\u003c\/b\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6582\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6794\"\u003e\u003c\/b\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6810\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6810\"\u003e\"C’est notre misérable petit tas de secrets à nous. Est-ce la fin de l’époque opaque, la fin du mépris d’État ?\" —\u003cspan\u003e \u003c\/span\u003e\u003c\/span\u003e\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6925\"\u003eUn témoin anonyme.\u003c\/b\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6810\" class=\"paragraph blockquote ng-star-inserted\"\u003e\n\u003cb class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6925\"\u003e\u003c\/b\u003e\u003cbr\u003e\n\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv aria-level=\"2\" role=\"heading\" data-start-index=\"6943\" class=\"paragraph heading2 ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6943\"\u003e6. Conclusion : Vers la fin de l'oubli ?\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e\n\u003cdiv data-start-index=\"6983\" class=\"paragraph normal ng-star-inserted\"\u003e\u003cspan class=\"ng-star-inserted\" data-start-index=\"6983\"\u003eEn 1997, au moment de cette émission, le procès de Maurice Papon (pour d'autres faits) et les commémorations du 17 octobre marquent une rupture avec le silence historique. L'événement est désormais présenté non pas comme un simple débordement policier, mais comme un crime d'État occulté par la raison d'État. La volonté des témoins est claire : transformer cette mémoire douloureuse en une conscience civique pour éviter que de telles atrocités ne se reproduisent.\u003c\/span\u003e\u003c\/div\u003e","brand":"Archives de Jean-Luc Einaudi","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":52702286905687,"sku":null,"price":0.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0902\/6781\/2183\/files\/jean-luc-einaudi_1_6e47ecef-fe3a-4975-990a-9c803b570b0e.png?v=1769856166","url":"https:\/\/jean-luc-einaudi.fr\/ar\/products\/1997-france-inter-la-bas-si-j-y-suis-interview-de-j-l-einaudi-autour-des-evenements-du-17-octobre","provider":"Les Ami.e.s de Jean-Luc Einaudi","version":"1.0","type":"link"}